YeS-TR Yeşil Sertifika süreci, kapsam içindeki kamu binalarında tasarım kararlarının, uygulamaların ve bunları doğrulayan belgelerin birlikte yönetilmesini gerektirir. İdare açısından ilk adım, projenin zorunluluk kapsamında olup olmadığını belirlemek; ardından hedefi ve sorumlulukları proje ile ihale belgelerine aktarmaktır.
Hangi kamu binaları kapsamda?
Planlı Alanlar İmar Yönetmeliği’nin 57/A maddesinin altıncı fıkrası; yeni yapı ruhsatı alınacak, kamuya ait sağlık, eğitim, yurt ve hizmet binalarında toplam yapı inşaat alanı 10.000 m² ve üzerinde olduğunda YeS-TR üzerinden yeşil sertifika alınmasını öngörür. Hüküm 1 Ocak 2026 tarihinde yürürlüğe girmiştir. Net kullanım alanı yerine hükümde belirtilen toplam yapı inşaat alanı esas alınır. Resmî düzenleme, Madde 6 ve 10.
| Kontrol | Başlangıç dosyasında bulunması gereken bilgi |
|---|---|
| Mülkiyet ve kullanım | Kamuya ait olma durumu; sağlık, eğitim, yurt veya hizmet kullanımı |
| Alan | Toplam yapı inşaat alanını gösteren proje bilgisi |
| Ruhsat | Yeni yapı ruhsatı durumu ve başvuru tarihi |
| İhale ve sözleşme | Yapım işine ilişkin ihale kararı, ihale tarihi ve ilgili sözleşme kayıtları |
| Geçiş hükümleri | Geçici 3. maddenin 7. fıkrasına göre proje durumunun değerlendirilmesi |
Alan ve kullanım bilgisi tek başına sonuca varmak için yeterli değildir. Düzenleme, yürürlük öncesindeki ruhsat başvuruları ile belirtilen ihale ve sözleşme durumları için geçiş hükmü içerir. Kapsam değerlendirmesi tarihli belgeler üzerinden yapılmalıdır. Geçiş hükmü, Madde 8.
Süreci beş aşamada planlayın
- Hazırlık ve planlama: İhtiyaç programını, arsa koşullarını ve hedef sertifika derecesini birlikte değerlendirin. YESU’nun erken katılımını ve görev kapsamını planlayın.
- Proje ve bütünleşik tasarım: Disiplinlerin sorumluluklarını, analizleri ve sunulacak belgeleri tanımlayın; hedef kriterleri proje ihalesi şartnamesine aktarın.
- Yapıma yönelik ihale: Seçilen tasarım çözümlerini, ürün özelliklerini, testleri ve teslim belgelerini yapım ihalesiyle uyumlu hâle getirin.
- İnşaat uygulamaları: Proje değişikliklerini ve uygulama kanıtlarını izleyin; ölçüm, test ve başvuru dosyasını yapım takvimiyle birlikte yönetin.
- İşletme: Bakım, kullanım ve performans takibi için sorumluları ve kayıt düzenini belirleyin.
Bu aşamalar Bakanlığın Mart 2026 rehberindeki iş akışına dayanır. Rehber, YESU’nun hazırlıktan itibaren katılımını önerir; bu öneri ile mevzuattaki görev ve başvuru koşulları birbirinden ayrılmalıdır. Uygulama rehberi, basılı s. 12.
YESU sözleşmesinde teslimleri tanımlayın
Görev kapsamını yalnız “sertifika danışmanlığı” ifadesiyle bırakmayın. Hedef kriter listesi, tasarım toplantıları, teknik şartname incelemesi, belge takibi, başvuru koordinasyonu ve eksiklere verilecek yanıtların sorumlularını belirtin. Hangi analizin kim tarafından yapılacağını ve belgelerin hangi aşamada teslim edileceğini açıkça yazın. Bunlar, proje özelinde düzenlenecek hizmet kapsamının başlıklarıdır.
Şartnameye aktarılabilecek kriter örnekleri
| Kriter | Teknik belgelerde ele alınacak konu | Kapsam ayrımı |
|---|---|---|
| EKV 01 K1 | BEP-TR ile hesaplanan Enerji Kimlik Belgesinde en az B enerji performans sınıfı | Asgari koşul; EKB ve tasarım verileri birlikte izlenir. |
| SAY 01 K3 | Su kullanımının sayaçlarla izlenmesi ve kayıt düzeni | Sayaç yerleri ile kayıt sorumluluğu tasarımdan itibaren tanımlanır. |
| YMD 03 K1 | Radon ölçümü yolu seçilirse yıllık ortalama konsantrasyonun 300 Bq/m³ değerini aşmaması | Puan hedeflenen kriterdir; bütün projeler için koşulsuz zorunlu kriter olarak yazılmaz. |
Enerji ve radon örnekleri, 28 Ekim 2026 tarihli resmî eklerde de kontrol edilmiştir. Radon kriterinde alternatif değerlendirme yolu bulunur; seçilen yöntemin belgeleri şartnamede doğru tanımlanmalıdır. Güncel ekler: enerji, PDF s. 98–99; radon, s. 86–87.
İlk toplantının çıktısı ne olmalı?
Kapsam değerlendirmesi, hedef derece, YESU görevlendirmesi ve disiplinlere dağıtılmış teslim listesi ilk karar dosyasını oluşturur. İhale öncesinde bu dosyayı tamamlamak, tasarımda alınan kararların yapımda hangi belgeyle doğrulanacağını görünür kılar.
YeS-TR Yeşil Sertifika danışmanlığı kapsamında projenizin aşamasını, alanını ve mevcut belgelerini birlikte inceleyebiliriz.